Panjab Express USA

HOME   EDITORIAL  NEWS  IMMIGRATION  ARTICALS  EVENTS 

CLASSIFIED  PUNJABI FONTS    CONTACT US  OUR CHILDREN SPEECHES  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


amrIkf dy eIstkost qy nfnksLfhI kYlMzr ivwc sMBfvI soD df zwtvF ivroD-jQydfr nMdgV dI BrpUr sLflfGf

(Kwby qoN swjy) rijMdr iswMG-tYhl isMG-jgqfr isMG jfck-jiqMdr isMG

(Kwby qoN swjy)-hridafl isMG jOhl-blrfj isMG-kuldIp isMG-swjx isMG

(Kwby qoN swjy)-siqnfm isMG-srvx isMG-suKivMdr isMG-;wKivMdr isMG

inAUXfrk-bYlroj kUeInj dy ielfky ivwc iswK sMgqF dI iewk kfhlI nfl mIitMg kIqI geI ijs ivwc aMimRqsr ivKy hox vflI sLromxI kmytI dI aYgjYkitv dI mIitMg qy ivcfr kIqI geI.sLromxI kmytI dI kfrjkfnI kmytI dI mIitMg ivwc afs kIqI jFdI hY ik nfnksLfhI kYlMzr nUM kwt vwz ky muV akfl qwKq sfihb dy jQydfr vwl Byj idwqf jfvy.inAUXfrk dI ies mIitMg ivwc ies muwdy nUM lY ky gihry duwK df prgtfvf kIqf igaf.ikAuN ik nfnksLfhI kYlMzr ny iswK kOm nUM AunHF Brm BulyiKaf ivwcoN kwiZaf hY ijMnF ivwc Ps ky mnuwK cfqr pMzqF dy jfl ivwc Pisaf hoieaf ibnF iksy mqlb dy BYa BIq hoieaf bYTf sI.afpxy idn idhfiVaF nUM mnf ky afpxy rihbrF nUM Xfd krnf aqy jIvn dI gwzI nUM sOiKaf awgy qorn qoN joqsL dy nfm hyT Bfey BulyiKaF ny mnuwK nUM afpxy jMjfl ivwc Psfieaf hoieaf sI.nfnksLfhI kYlMzr ijs nUM sLromxI kmytI ny hI svIkfr krky akfl qwKq sfihb qoN lfgU krvfieaf hoieaf sI Aus nUM swq sfl lfgU rihx qoN bfad ies ivwc qbdIlIaF krn dI Xojnf nUM ies mIitMg ivwc muZoN hI rwd kr idwqf igaf.

       mIitMg ivwc keI bulfiraF ny afpxy ivcfr rwKy .AunHF ny ikhf ik ieh iswK kOm dy Drm ivwc iswK Drm ivroDIaF dI GVI hoeI iksy sLfijsL dy aDIn hI ho irhf hY.ies gwl qy vI icMqf prgtfeI geI ik ieh iswKF nUM doPfV krn leI vI iewk hwQ kMzf vriqaf jf irhf hY.akfl qwKq sfihb jI dy sfbkf jQydfr ijs ny ies kYlMzr nUM lfgU kIqf sI jQydfr joigMdr isMG ivdFqI ies hwk ivwc hn ik kYlMzr ivwc iksy vI qrF dI soD dI loV nhIN hY.dmdmf sfihb dy jQydfr isMG sfihb jQydfr blvMq isMG nMdgV vI ies gwl qy idRV hn ik ies ivwc koeI qbdIlI nhI kIqI jfxI cfhIdI. ies mOky qy jQydfr nMdgV dy stYNz dI sLlfGf kIqI geI.kYlMzr ivwc qbdIlI krn leI qrlo mwCI ho rhy sMq smfj aqy dmdmI tksfl dy muwKI DuMmF vloN kIqI jf rhI ijwd qy sLwk df prgtfvf kIqf igaf ik ho skdf hY ik ieh afr aYs aYs dy isLkfr lok iswK kOm ivwc vMzIaF pfAux dI ivAuNq bMdI krI bYTy hox.

       kYlMzr dy sbMD ivwc hoeIaF KulIaF ivcfrF qoN bfad iqMn mqy pfs kIqy gey ijMnHF nUM ies mOky qy juVIaF sMgqF ny jYkfiraF nfl prvfngI idwqI.jldI nfl swdI geI ies mIitMg ivwc bhuq sfry afgUaF nUM swdf nf idwqy jf skx krky AunHF afgUaF qoN Pon qy prvfngI leI geI.iewk do ku AunHF lokF ny afpxI inwjI asihmqI nUM akfl qwKq sfihb aqy pMQ dI cfdr hyT lkfAuNidaf ikhf ik agr sfrf pMQ mMn lYNdf hY qF Auh vI mMnxgy .iewk ny ikhf ik jo PYslf akfl qwKq sfihb qoN afvygf Aus nUM mMnxgy.ieQy ieh dwsxf Auicq hovygf ik bhuq sfry lok smyN smyN isr akfl qwKq nUM afpxI ZucrbfjI lukfAux leI vrqdy hn.jdoN Auh iksy ivcfr nfl sihmq nf hox qF akfl qwKq sfihb df nfm lf idMdy hn vYsy AunHF dy zyiraF qy akfl qwKq sfihb dI mirXfdf lfgU nhIN huMdI.       ies mOky ijhVy mqy pfs kIqy gey Auh ies prkfr hn

nfnksLfhI kYlMzr dI iswK kOm nUM jrUrq hox krky hI ies nUM akfl qwKq sfihb qoN lfgU kIqf igaf sI jo ik lfgU rihxf jrUrI hY.(ijs soD nUM pMj isMG sfihbfn nhIN kr sky)ies ivwc koeI vI soD nhIN kIqI jfxI cfhIdI.

       mqf dUjf-ies mOky qy (aKOqI)sMq smfj aqy kuwJ hor iswK ivroDI qfkqF vloN iswK kOm dy Drm ivwc (kIqI jFdI)dKl aMdfjI df ivroD kIqf jFdf hY.

       qIjf mqf-iswK kOm dI cVdI klf leI gurmiq dy dfiery ivwc rih ky kfrj krn vflI hr sMsQF leI smrQn idwqf jFdf hY aqy idwlI gurdvfrf pRbMDk kmytI vloN nfnksLfhI kYlMzr leI (kIqy kfrjF) dI slLfGf kIqI geI.

       mIitMg ivwc sLfml ho ky aqy Pon Auwwqy ijMnF ny ieMnF miqaF nUM prvfngI idwqI AunHF dy nfm ies prkfr hn-

BfeI mnjIq isSG, BfeI ajIq isSG,BfeI kuldIp isSG, BfeI blrfj isSG, lKivSdr isSG qy prmjIq isSG bfbf bSdf isSG bhfdr iswK sosfietI  inAUXfrk.GSSA birjvftr inAUjfrsI,nfnk nfm jhfj BfeI krnYl isSG pRDfn ,afsf dI vfr gruwp qoN jiqSdr isSG bKÈI,BfeI tihl isSG pRDfn qy BfeI rijSdr isSG swkqr gurUGr iswK klcr  sosfietI inAUXfrk,BfeI prmjIq isSG bygovfl suprIm kONsl swkqr, BfeI jrnYl isSG pRDfn, BfeI  jsivSdr isSG slympur qy BfeI kulvIr isSG jrnl swkqr gurUGr bfbf mwKx Èfh lubfxf,BfeI blvIr isSG gurUGr zYPtPort inAUXrsI,BfeI minSdr isSG hwzsn vYlI iswK sosfietI awp styt,BfeI hridafl isSG jOhl cyarmYn qy BfeI qijSdr isSG jrnl swkqr dÈmyÈ drbfr kfrtryt inAUjrsI,BfeI hrBjn isSG pRDfn  isSG sBf glYnrOk inAUjrsI,BfeI Drm isSG qy BfeI kmlpRIq isSG jrnl swkqr nfnk drbfr knYktIkt,BfeI Drm isSG, BfeI bKÈIÈ isSG qy BfeI kÈmIr isSG iswK sosfietI iPlfzflPIaf,BfeI gurcrn isSG hYz gRSQI qy BfeI vIr isSG mFgt jnrl swkqr gurU qyg bhfdr iswK PONzyÈn knYktIkt ,BfeI mnmohn isSG qy BfeI kmlpRIq isSG jrnl swkqr guruGr nfnk drbfr knYktIkt,BfeI ieSdrjIq isSG DflIvfl imz hwzsn iswK klcr sosfietI  iPÈkl knYktIkt,gurdvfrf aYP rOcYstr bPlo inAUXfrk BfeI mwKx isSG  qy BfeI dljIq isSG ,sfkf jQybSdI BfeI ieSdrjIq isSG AumrprI qy BfeI jsimwqr isSG mwËPrpur ,iswK avyarnYs BfeI qrijSdr isSG, kuldIp isSG qy srvn isSG.

iek vfr iPr swc df kql krn dI koJI hrkq

sMgq ivwc hoeIaF suxvfeIaF nUM gwlq Poto nfl kmry ivwc bMd krn dI hfso hIxI koisLsL

inAUXfrk-iewk vfr iPr do tI vI hostF vloN JUT bolx dIaF hwdF twp ky iswK kOm nUM doPfV krn df Xqn kIqf igaf hY.pRo drsLn isMG Kflsf pRqI nPrq nfl pUrI qrf ilbryj ieMnHF hostF ny ijQy pihlF iewk vIzIAu iPlm nUM kwt vwz ky idKfieaf sI AuQy iek Poto nUM vI ies qrF pysL krn dI koisLsL kIqI ijs qrF pRo drsLn isMG Kflsf iksy bMd kmry ivwc surjIq isMG brnflf dI suxvfeI kr rhy hox.inAUXfrk ivwc rihMdy sfbkf isMG sfihb igafnI jgqfr isMG jfck dy cyhry dI muskrfht nUM vI ies qrF ibafn krn dI koisLsL kIqI ijs qrF ik Auh akfl qwKq qy nhIN blik iksy myly ivwc bYTy hox.ijs qrF kwtI vwzI vIzIAu qoN bfad ielfky dIaF sMgqF pUrI vIzIAu dyK ky kwt ky idKfey kilpF qy dur dur kIqf sI iesy qrF hI isafxy lok suxvfeI dI aslI Poto dyK ky ieMnF dI Jut dI pMz qoN pfsf prq jfxgy.

            hYrfnI dI gwl hY ik ijhVI pysLI Kuly qOr qy sMgqF dy sfhmxy hoeI Aus pysLI nUM vfr vfr bMd kmry ivwc kihx vfly ieh lok JUT bolx nUM sLfied Drm dy qOr qy bol rhy hox.ies bfry pRo drsLn isMG Kflsf nfl aqy igafnI jgqfr isMG bfl jfck nfl gwl krn qy pqf lwgf ik jdoN brnfly dI pysLI hoeI sI Aus smy akfl qwKq sfihb jI dI iemfrq qF AusfrI aDIn sI.ies vfsqy akfl qwKq sfihb jI dIaF sfrIaF mirXfdfvF  JMzy buMigaf qy kIqIaF jFdIaF hn.AunHF ny dwisaf ik ijQy mIrI aqy pIrI dy do insLfn sfihb Juldy hn AunHF dy nfl hI kmrf hY ijs ivwc sLRI gurU gRMQ sfihb jI df pRkfs huMdf hY.

            surjIq isMG brnflf dI pysLI smyN Ausy kmry ivwc gurU gRMQ sfihb jI df prkfsL sI.Aus mOky dy isMG sfihb pRo drsLn isMG Kflsf hor isMG sfihbfnF nfl ijMnHF ivwc igafnI jgqfr isMG jfck vI sLfml sn brFzy ivwc bYTy sn ijQy srdfr surjIq isMG brnflf pysL hoey sn. hor sMgq vfsqy AuQy qMbU vI lfieaf hoieaf sI.srdfr surjIq isMG brnflf dI pysLI gurU guRMQ aqy gurU kI sMgq dy sfhmxy hoeI nf ik iksy bMd kmry ivwc.ies pysLI dI gvfhI tIvI qy boly JUT df prdf PfsL krdI hY ieh qsvIr ijs ivwc surjIq isMG brnflf isMG sfihb pRo drsLn isMG  aqy kuwJ pwqrkfr pUrI kfrvfeI nUM afpxIaF not buwkF qy ilKdy njr af rhy hn.

            mIitMg df nfm lY ky pRodrsLn isMG nUM bdnfm krn df iewk hor zOrU KVkfieaf ik pRo dy Gr mIitMg huMdIaF rhIaF.gwl suxvfeI dI hY nf ik mIitMg dI.mIitMg qF guMmdy iPrdy jQydfr afm lokF dy GrF ivwc krdy hn.gwl pMQk msly nUM nijwTx smyN kIqI geI kfrvfeI dI hY.anUp kOr dy cirqr qoN Btky ieh lok nvIN qoN nvINZucrbfjI dI Et lY rhy hn.gwl qf isrP ieMnI ku hy ik ikaf pRo drsLn isMG gurU sfihb dI byadbI kIqI hY ik nhIN.sLrfrq nfly kwty gey kilpF anusfr “hFa” hy pr purI swcfeI vflI iPLm dyKx nfl JUT df prdf afpxy afp PfsL ho jFdf hY.

            srdfr surjIq isMG brnflf dI pysLI dy sbMD ivwc idwlI gurdvfrf pRbMDk kmytI dy pRDfn srdfr prmjIq isMG srnf nfl gwl hoeI qF AunHF ny vI ikhf ik brnflf aqy bUtf isMG dI pysLI pbilk dy sfhmxy hoeI sI nf ik bMd kmry ivwc.AunHF ny  iewk tI vI host nUM ieh vI cxOqI idwqI hY ik agr Auh cfhvy Aus nfl ies ivsLy qy KulI gwl kr skdf hY.ieQy ieh ijkrXog hovygf ik iehI host pRo drsLn isMG nUM nUM BMz irhf hY ik Aus ny gurU goibMd isMG pRqI apsLbd boly hn ijhVf ik srfsr JUT hY.pr jdoN sivMdr isMG ny afpxI lwq  vwl iesLfrf krky ikhf ik aOrq ny gurU goibMd isMG nUM ikhf ik AuhdI lwq hyToN lMG jfx qf ieh host vI AuQy hI bYTF sI.hnyr klXug df ijhVF gurU goibMd isMG dI sLfn nUM kfiem rwKdf hoieaf kihMdf hY ik aYsI gwl gurU nfl nhIN vfprI Aus dIaF pysLIaF aqy qnKfhIaf krfr.ijhVf ieh kvy ik sB kuwJ gurU nfl bIiqaf Aus df nfm qwk nhIN.

            pRo drsLn isMG Kflsf nUM iewk qrPI ibafn bfjI ivwc ieMnHF tI vI hostF ny iewk vfr iPr bdnfm krn dI koisLsL kIqI.iPlm inMmo dI gwl vfr vfr kih ky ieh drsfAux dI koisLsL kIqI geI ik Auh pRIqI sprU nfl aYkitMg kr rhy sn.afm iPlmF ivwc ijs qrIky nfl Dfrimk gIq huMdf hY jF koeI Dfrimk sLbd piVaf jFdf hY Ausy qrIky nfl pRo drsLn isMG Kflsf sLbd gfien kr rhy hn.pRIqI sprU pRIqI sprU df rOlf pfky pRo drsLn isMG Kflsf nUM bdnfm krn vfly dyK skdy hn ik pRo drsLn isMG Kflsf ny Aus nUM hwQ vI nhIN lfieaf.ieMnHF vI pqf nhIN pRo drsLn isMG Kflsf df nfm Aus nfl ieMnF GroV ky ikAu joVnf ipaf.agr ieMnI dUr aqy Dfrimk lYa qy sLbd gfien krn vfly nUM ieMnHF bdnfm kIqf jf skdf hY aqy ies nUM hAUaf bxfieaf jf skdf hY qF ieh pqf lwgdf ik ijs ikqfbcy dI ieh vkflq kr rhy hn Aus ivwc moty aqy pqly Xfr vflI khfxI ieh lokF ivwc iks qrF suxf skxgy.

            1984 vfly sfky nUM iewk sfl dI Gtnf dws ky iehnf lokF ny ieh vI dws idwqf hY ik ieMnHF ny Aus sfky nUM bIq gey dI khfxI kih ky Bulf idwqf lwgdf hY.vfr vfr ieh kihxf Aus smyN 1984 df sfkf hoieaf sI ,Aus smyN qF pRo drsLn isMG Kflsf nUM iPlm ivwc nhIN sI afAuxf cfhIdf.ikaf 1984 dy jKm Br gey hn.ikaf hux iksy df iPlm ivwc kMm krnf jfiej hY?agr pRo drsLn isMG Kflsf Aus smyN glwq sI ikaf hux iPlm ivwc kMm kr skdy hn? inMmo iPLlm ivwc dwsI geI khfxI jo pRo drsLn isMG Kflsf ny suxfeI hY Auh AunF dI nhIN .tI vI hostF nUM pqf hY iPlm dI khfxI pUrI dI pUrI iksy dI ilKI hoeI huMdI hY .iPlm ivwc kMm krn vflf  isrP pYsy lYNdf hY khfxI ilKx ivwc jrUrI nhIN Aus df hwQ hovy-aksr huMdf vI nhIN hY. iPlm df kilp idKfAux qoN bfad ieh kihxf ik iPlm hor vI hY Auh iPr idKfvFgy .sfP jfhr hY ik agr hor iPlm hoeI ies idKfeI nfloN hor vI vwD Dfrimk prBfv dyx vflI hovygI.ikAuN ik ijs qrIky nfl JUT dI Et nfl pRo drsLn isMG Kflsf  nUM Kflsf nUM bdnfm krn dI koisLsL kIqI geI hY qF sB qoN pihlF ieMnF hostF ny Auh pfrt idKfAuxf sI ijs nfl pRo drsLn isMG Kflsf  nUM vwD qoN vwD bdnfm kIqf jf skdf.pRo drsLn isMG Kflsf ny agr Aus iPlm ivwc sLbd gfien krky pYsy ley hoxgy qF koeI pfp nhIN. AuhnF ny kuwJ gfien krky pYsy ley hoxgy ieQy vwzIaF vwzIaF jQydfrIaF dy mflk lokF dy GrF ivwcoN pRsLfdf Cwkx dy nfl nfl ilPfPy lY lYNdy hn . iewk qF aglf Bojn KvfAuNdf hY aqy nfly pYsy idMdf hY.ajyhf kMm qF gurU Gr dy lMgrf ivwc nhIN AuQY isrP pRsLfdf imldf hY nfl DMn nhIN imldf.jQydfrF nUM cfhIdf hY ik ijs ny aYnf sUMdr Bojn Ckfieaf hovy Aus nUM kuwJ pYsf dyx pr ieh afp Kud ilPfPy lYNdy hn dyxf ikQoN hoieaf.

            swcfeI nUM iGrxf Bry  qrIky nfl pysL kIqy jfx yqy bhuq sfry lokF ny iqwKf pRqIkrm kIqf hY. ies sbMD ivwc ircmMz ihwl ivwc mIitMg hoeI mIitMg ivwc ies gwl qy duwK df prgtfvf kIqf igaf ik qwQF dy mUl nUM iblkul gwlq rMg dy ky ikAuN dwisaf jFdf hY.mIitMg ivwc sLfml hox vfilaF ivwc lKivMdr isMG slym pur,jsivMdr isMG slym ,siqnfm isMG  igljIaf,prmjIq isMG iphyvf,hrdmn isMG bMby vfly ,guinMdr luiDafxy vfly, guirMdr isMG,hrmn isMG hYrI,snI aqy keI pqvMqy sLfml sn.

dsm gS®Q, gurU gS®Q sfihb jI dy brfbr df aiDafqmk gS®Q nhIN : zf[ joD

cirqrF sbMDI pwuCy svflF df jvfb dyxoN kMnI kqrf gey iekbfl isMG sxy kuwJ hor ivdvfn

biTSzf, 14 dsSbr (ikrpfl isSG) : dsm gS®Q, gurU gS®Q sfihb jI dy brfbr df aiDafqmk gS®Q nhIN| dsm gS®Q nUS gurU gS®Q sfihb jI dy brfbr p®kfÈ krnf vI glq hY| ieh Èbd pµjfbI XUnIvristI dy zf[ joD isSG ny puwCy dy iewk suafl dy jvfb ivwc khy| iewQy ieh dwsxXog hY ik mIzIey 'c CpIaF ÉbrF anusfr dsm gS®Q pwKIaF vloN bIqI 12 dsSbr nUS aSim®qsr ivKy kIqy iewk sYmInfr 'c ieh dfavf kIqf igaf sI ik dsm gS®Q, gurU gS®Q sfihb jI dy brfbr df aiDafqmk gS®Q hY| ies hoey sYmInfr 'c dsm gS®Q sbSDI JUTf p®cfr rokx leI iewk sSsQf ‘‘È®I dsm gS®Q p®boD sBf'' dI sQfpnf df aYlfn kIqf igaf sI| ies nv giTq sSsQf vloN dsm gS®Q sbSDI jfxkfrI dyx leI aYlfnI geI kmytI dy iewk aihm mYNbr zf[ joD isSG nUS jd ieh puwiCaf igaf ik ‘‘cirq®o piKafn' dy cirq® nS: 21, 22, 23 df pfqr ‘rfie' iewk icqry hoey pfqr hn jF Auh gurU goibSd isSG jI hn, qy ieh AunHF dI hI afqm kQf hY? dy jvfb 'c AunHF ikhf ik ienHF cirq®F df pfqr ‘‘qIjf purK' hY, ies leI Auh gurU goibSd isSG jI nhIN ho skdy, jy Auh gurU goibSd isSG jI dI afqm kQf huSdI qF Auh ienHF cirq®F nUS pihly purK 'c ibafn krdy ijvyN ik bicq® nftk 'c iliKaf hY ‘‘ab mYN afpxI kQf bKfnAu|'' aglf suafl puwiCaf igaf ik p®o: ipafrf isSG pdm aqy inhSg qyjf isSG mihroN vloN p®kfÈq krvfeI dsm gS®Q Èo®mxI stIk dy krqf igafnI eIÈr isSG rfmgVHIaf qF iswDy qOr 'qy ienHF cirq®F nUS gurU goibSd isSG jI dI afqm kQf ilKdy hoey Aus rfie nfmI pfqr nUS gurU goibSd isSG jI hI dws rhy hn, AunHF ivruwD qF iksy ny kfrvfeI dI mSg nhIN kIqI pr p®o: drÈn isSG qF ienHF cirq®F dy, nf hI krqf aqy nf hI pfqr gurU goibSd isSG jI nUS mSndy hn, iPr AunHF ipwCy qusIN sfry hI hwQ Do ky ikAuN pY gey? jvfb 'c zf[ XoD isSG ny ikhf ik AunHF glqI ieh kIqI ik pihlF qF AunHF myrf (zf[ joD isSG df) nfm ilaf ik mYN afpxI pusqk 'c ienHF cirq®F nUS gurU goibSd isSG jI afqm kQf iliKaf hY pr jdoN myry vloN iliKaf nf ivKf sky qF bfad 'c AunHF ny p®o: ipafrf isSG pdm df nfm lYxf ÈurU kr idwqf| puwiCaf igaf ik hux p®o: drÈn isSG 'qy asl doÈ quhfzy nFa dI glq vrqoN hY jF pfq® rfie nUS glq qOr 'qy gurU goibSd isSG jI dws ky gurU sfihb dI qOhIn krnf hY? jy gurU goibSd isSG jI dI qOhIn krnf hI hY qF ienHF hI dosF sbSDI p®o: ipafrf isSG pdm, igafnI eIÈr isSG rfmgVHIaf, inhSg qyjf isSG mihroN, qKq È®I kysgVH sfihb dy sfbkf jQydfr igafnI ÈivSdr isSG aqy hor aYsy ivakqI aqy jQybSdIaF, ijhVy ienHF cirq®F nUS gurU sfihb dI afqm kQf dws ky AunHF dI qOhIn kr rhy hn, AunHF ivruwD ikAuN koeI kfrvfeI nhIN kIqI jFdI? jvfb 'c AunHF ikhf ik p®o: drÈn isSG KfVkUvfd dy idnF 'c qF dsm gS®Q dI rcnf 'coN kIrqn krdy rhy pr hux jdoN KfVkUvfd Kqm ho igaf qF ies df ivroD ÈurU krky nvF ivvfd KVHf kr idwqf hY| puwiCaf igaf ik kI aiswDy lÌËF 'c quhfzf Bfv hY ik jy koeI smuwcy dsm gS®Q nUS gurU goibSd isSG jI dI ikRq mSndf hY qF Aus vloN gurU sfihb jI dI kIqI qOhIn brdfÈq kIqI jf skdI hY pr jy koeI ies nUS gurU sfihb dI ikRq nhIN mSndf qF Aus dI Ëubfn bSd krvfAux leI pwkI DfrI hoeI hY| zf[ joD isSG ies p®Èn df vI koeI qswlIbÉÈ jvfb nf dy sky ik gurU Èrn 'c afAux qoN pihlF bfbf lihxf jI dyvI dy Bgq sn, bfbf amrdfs jI gSgf dy pujfrI sn qF kI AunHF dy gurU srn 'c afAux qoN bfad aqy gurU pd hfsl krn Aup®Sq AunHF vloN dyvI dyviqaF df Kµzn aqy gSgf afidk qIrQF 'qy ieÈnfn krn nUS Pokt krm dwsy jfx vfly AupdyÈ mSnxXog nhIN hn? iewk hor suafl ik cirq® nS: 71 qF pihly purK 'c hI iliKaf hY, ijs ivwc kvI ny iliKaf hY ik iPr mYN pFvtf qoN kpfl mocn qIrQ dy drÈn krn leI igaf| iswKF nUS isropy dyx dI socI, pr ikqoN koeI dsqfr nf imlI, iPr ispfhIaF nUS mYN hukm kIqf ik ijhVy iewQy mUqdy vyKo, AunHF dIaF pwgF Auqfr ilafAu| rfq Br ivwc 800 pwgF Auqfr leIaF qy svyry Auh Do ky iswKF nUS dy idwqIaF, ijhVIaF bcIaF, Auh vyc idwqIaF, ijhVIaF iPr vI bc rhIaF, Auh ispfhIaF nUS dy idwqIaF| dwso ies cirq® ivwcoN sfnUS ikhVI aiDafqmk jF ispfhI bxn vflI iswiKaf imlI hY, ijs kfrn qusIN ies nUS gurU gS®Q sfihb jI dI brfbrqf dyx leI brfbr p®kfÈ kr rhy ho? zf[ joD isSG ny mSinaf ik AunHF kdI vI dsm gS®Q nUS gurU gS®Q sfihb jI dy brfbr df aiDafqmk gS®Q nhIN ikhf aqy nf hI AunHF dI hfjrI ivwc iksy hor ivdvfn ny ikhf hY| puwiCaf igaf ik jykr sYmInfr ivwc sfry hI ivdvfn brfbr p®kfÈ nf krn dy hwk ivwc sn qF quhfzy smyq iksy vI ivdvfn ny afpxy BfÈx ivwc brfbr p®kfÈ krn df KuwlH ky ivroD ikAuN nhIN kIqf? zf[ joD isSG ny ikhf ik qusIN mYQoN puwiCaf hY qF mYN afpxy vIcfr dws idwqy, mYnUS kI loV peI hY ik aYvyN hI rOlf pfAuNdf rhF| ies dy nfl hI, AunHF dsm gS®Q df p®kfÈ krn vfilaF df pwK pUridaF ikhf ik ijs qrHF iswK rihq mrXfdf 'c iliKaf hY ik pfT df Bog rfgmflf pVH ky jF ibnF piVHaF sQfnk rIqI muqfibk pfieaf jfvy pr rfgmflf qoN ibnF gurU gS®Q sfihb Cfpy koeI nf| iesy qrHF pµjfb qoN bfhr dy do qKqF 'qy sQfnk rIqI anusfr AuQy dsm gS®Q p®kfÈ kIqf jFdf hY, afrqI vI AuQoN dI p®clq rIqI anusfr hY| iswK Drm sfrI dunIaF 'c PYl irhf hY, ies leI AuQoN dIaF sQfnk rIqF Èfml ho hI jFdIaF hn| puwiCaf igaf ik jy hr QF dIaF gurmiq ivroDI rIqIaF Èfml krky iswK Drm nUS imlgoBf bxn idwqf jfvy qF gurU nfnk sfihb df PlsPf ikwQy bcygf? quhfzy vrgy ijhVy isafxy ivdvfn hn, Auh qF afpxy shI vIcfr vI Aus sYmInfr 'c dwsx qoN kSnI kqrfAuNdy hn ikAuNik AuwQy hfjr sfry hI ivakqI dsm gS®Q nUS brfbr p®kfÈ krn dy hwk ivwc sn pr ijhVy p®o: drÈn isSG vrgy ivdvfn, iswK Drm 'c Gus rhIaF gurmiq ivroDI p®SprfvF df ivroD krdy hn, AunHF nUS pµQ 'coN Cyk ky ikhVI pµQk syvf kIqI jf rhI hY?

ies sYmInfr dy p®bSD aqy sPlqf ivwc srgrm BUimkf inBfAux vfly kÈmIr isSG pµjfbI XUnIvristI nUS jd puwiCaf igaf ik cirq® nS: 21, 22, 23 df qusIN aslI pfqr iks nUS mSndy ho? qF AunHF ikhf ik ies df jvfb bfad ivwc dyvFgf| dsm gS®Q dy kwtV smrQk qKq È®I ptnf sfihb dy jQydfr igafnI iekbfl isSG nUS Aup®okq suaflF df jvfb lYx leI do vfr Pon kIqf igaf pr Auh suafl suxidaF sfr hI Pon bSd kr idSdy sn| jykr Aup®okq ivdvfn iewk pwqrkfr vloN puwCy suaflF df jvfb dyx qoN kSnI kqrfAuNdy hn aqy Aus dI qswlI nhIN krvf sky qF Auh ijhVy dsm gS®Q ivroDI ivdvfnF nUS KuwlHI bihs krn dI cuxOqI dy ky iewk mhIny df smF dy rhy hn, AunHF dI qswlI iks ZSg nfl krvfAuNdy hn, ies dI pUrI jfxkfrI Aukq ivdvfn Éud hI dy skdy hn|

inAUXfrk ivwc iswK sMgqF df alOikk iewkT

luiDafxy kFz dI jordfr inMdf * pRoPYsr drsLn isMG dI zwtvI hmfieq * amrIkf ivwc awDI drjn  dy krIb sUibaF ivwc  pRo drsLn isMG dy pRogrfm buwk hoxy sLurU 8 pRo drsLn isMG nUM soby dy qgmy nfl snmfn krn dy vfady

mIitMg dI sLrUafq krn leI gurU gRMQ sfihb jI qoN hukm srvx krfAuNdy hoey BfeI siqnfm isMG jI

inAUXfrk-“sB iswKn kAu hukm hY gurU mfinAu gRMQ” dy PlsPy nfl iswK sMgq ikMnI ijafdf juVI hoeI hY ies df sbUq Aus smyN imilaF jdoN  amrIkf dy eIst kost dy prmuwK gurU Gr iswK klcrl susfietI ivKy sMgqF BfrI igxqI ivwc iewkTIaF hoeIaF sMgqF ny gurU gRMQ sfihb jI dy brfbr bicqr nftk ( dsm gRMQ) nUM gurU sfbq krn leI kIqIaF jf rhIaF koisLsLf df prdf Pfs krn dyx nfl AunHF df  zwt ky ivroD krn df skMlp ilaf. 12 dsMbr nUM gurU Gr ivKy sMgqF df BfrI iewkT hoieaf .ies ivwc inAUXfrk-inAUjrsI-knYktIkt-pYnslvfnIaF –ieMzIafnf aqy kYlyPornIaF qoN iswK afgU sLfml hoey.

            ies iewkT ivwc 5 dsMbr dIaF GtnfvF qy ivcfr kIqI geI .luiDafxy ivwc afsLUqos dy pRogrfm nUM rokx leI jf sLFq meI ZMg nfl ros krdy hoey isMGF nUM golIaF mfry jfx dI Gtnf qy gihry duwK df prgtfvf kIqf igaf.iekqrqf df pRogrfm sLurU krn qoN pihlF gurU crnf ivwc ardfs kIqI geI ik sLhId dI afqmf nUM afpxy crnF ivwc invfs dyvy ,jKmI isMGF nUM cVdI klf bKsLy.

            AuprMq vwK vwK jQybMdIaF aqy gurU GrF dIaF kmytIaF dy nuMmfieMidaF ny afpxy ivcfr sFJy kIqy.styj dI syvf gurU Gr dy skwqr BfeI rijMdr isMG ny inBfeI.styj Auwqy do muwK ivsLy sn ijMnF qy bulfiraf ny afpxy ivcfrF nUM kyNdrq rwiKaf.luiDafxy df kFz aqy pRoPYsr drsLn isMG dI akfl qwKq sfihb qy pRo drsLn isMG jI dI pysLI.igafnI gurbcn isMG vloN inAUXfrk ivwc ilKqI rUp ivwc bynqI pwqr lYx qoN AuprMq vI pRo drsLn isMG iewk qrPI kfrvfeI qoN sMgq df bhu mwq ihwsf duKI aqy nf KusL hY.ijs qrIky nfl pRO drsLn isMG nUM qnKfhIaF krfr idwqf igaf hY Aus sbMDI “vyk awp Kfslf” vloN krvfey gey srvy anusfr 90% qoN vwD lokF ny ies nUM sfijsL df krfr idwqf hY. cyqy rhy ik inAUXfrk ivwc igafnI gurbcn isMG jI nUM AunHF dy kihx qy iqMn tI vI hostF ivruwD iLKqI bynqI geI sI ik ieMnHF vI qlb kIqf jfvy.pr  igafnI gurbcn isMG ny iewk qrPI kfrvfeI nUM aMjfm dyxf TIk smiJaf ijs krky sMgqF bhuq nKusL hn.       

            ies mIitMg ivwc akfl qwKq sfihb qy pRo drsLn isMG jI dy pysL hox dI pUrI Gtnf dy csLmdIn BfeI rysLm isMG jI ieMzIafnf qoN ies smfgm ivwc sLfml sn.AunHF dy ivcfrF dy nfl hI mIitMg df agfj kIqf igaf BfeI rysLm isMG ny dwisaf ik iks qrF pRo drsLn isMG jI akfl qwKq sfihb qy iek inmfxy iswK dI qrF pysL hoey. pRo drsLn isMG jI dy nfl AunHF dy smrQk keI sYkiVaF dI igxqI ivwc hfjr sn.BfeI rysLm isMG ny Aus pYkyj dy drsLn vI sMgq nUM krfey ijhVF pRo drsLn isMG jI ny akfl qwKq sfihb qy sLRI gurU gRMQ sfihb jI awgy mwQf tyk ky rwK idwqf sI.ieQy ieh ijkrXog hY ik pRo drsLn isMG jI nUM akfl qwKq sfihb qy pysL hox leI swidaf igaf sI aqy AuhnHF ny pihlF hI aYlfn kr idwqf sI ik Auh akfl qwKq sfihb qy pysL jrUr hoxgy .AunHF ny afpxI pysLI nUM sMgq dy sfhmxy krn leI ikhf sI.hYrfnI dI gwl hY ik afm adflq ijQy srfsr JUT boly jFdy hn AunHF dy drvfjy vI Kuly huMdy hn pr akfl qwKq sfihb swdy gey iksy ivakqI nUM  aMdr bMd kmry ivwc ikAUN suxy jfx leI jor pfieaf jFdf hY. swc nUM lokF sfhmxy ivcfrx ivwc ikhVI gwl dI idwkq hY.pRo drsLn isMG jI agr afpxf sLpsLtI krx afm sMgq dy sfhmxy akfl qwKq qy dyxf chuMdy sn qF ies ivwc hrj vI iks gwl df sI.ikaf ieh nhIN ikhf jf skdf ik ik ijQy afm adflq ivwc JUT dI prdrsnNI Kuly kvfVF ivwc kIqI jFdI hY qF swc nUM aMdr vfVxf ies gwl df sMkyq nhIN  “kUV iPry prDfn vy lflo”.

            BfeI rysLm isMG ny dwisaf ik iks qrF AuQy inhMg isMGF nUM ilafdf igaf sI ijMnF nUM ieh vI nhIN sI pqf ik awj df mslf ikaf hY?AuprMq ieMzIafnf qoN afey ipRMsIpl jsvIr isMG ny vI sMgq nfl ivcfr sFJy kIqy AunHF ny ikhf ik dsm gRMQ aYsf muwdf hY ik agr ies nUM mfnqf iml jFdI hY qF iswKI df Gfx afpxy afp ho jfvygf.AunHF ny ikhf ik ikAUN ik dsm gRMQ ivwc gurU goibMd isMG jI nUM durgf df pujfrI drsfAux dI gwl kIqI geI hY ies krky agr iswK dsm gRMQ df AupfsLk ho jFdf hY qF Auh afpxy afp iswK ihMdU ivcfrDfrf ivwc gVuc ho jfvygf AunHF ny ieh vI dwisaf ik dsm gRMQ sbMDI AunHF ny qwKq sRI kysgV dy jQydfr nUM afp dsm gRMQ pVHfieaf hY AunHF nUM pqf hoxf cfhIdf hY ik ies ivwc kYsI jlflq BrI ivcfr Dfrf nUM nwQI kIqf igaf hY.AunHF ny jPrnfmy df ieh slok srvx krfieaf “hMmU mrd bfsLd sLbv suK nvr]n iskm idgr dr idhfny idgr] ijs df Bfv hY jo mnuwK kihMdf kuwJ hY aqy krdf kuwJ hor hY Bfv ik afpxy bwcnf qy pUrf nhIN Auqrdf Aus nUM afpxy ipqf dI aOlfd nhIN afiKaf jf skdf.

             sfry bulfiraF ny luiDafxy vflI Gtnf aqy pRo drsLn isMG jI dI pysLI nUM Coihaf.iesy gurU Gr dy sfbkf  pRDfn BfeI avqfr isMG pwnUM iewko iewk bulfry sn ijMnHF ny ikhf ik pRo drsLn isMG jI nUM skqryq qy ies krky pysL hoxf cfhIdf sI ikAuN ik AunHF ny (pRo drsLn isMG jI) ny vI jQydfr huMidaF skqryq ivwc suxvfeI kIqI sI.Aus mOky qy AunHF dy ies ivcfr nUM kuwJ AunHF iswGF ny rwd kr idwqf ijhVy surjIq isMG brnflf dI pysLI smyN akfl qwKq sfihb qy mOjUd sn.AunHF ny avqfr isMG pwnUM dI aigafnqf nUM pUry ivsQfr nfl dwisaf ik pRo drsLn isMG jI ny aMdr iljf ky iksy dI pysLI nhIN kIqI.pr avqfr isMG pwnUM ny pRo drsLn isMG jI  nUM siqkfrq sLKsLIaq dwisaf. dsm gRMQ df muwdf pUry smfgm ivwc BfrU irhf.smuwcy qOr qy dsm gRMQ nUM inkfiraf igaf.inqnym dIaF bfxIaF pRqI koeI vI ikMqU pMRqU nhI AuiTaf.

            Aus smyN hfl jYkfiraF nfl gUMj AuiTaf jdoN pRo drsLn isMG jI dy pRogrfm buwk hox lwgy.iPlfzylPIaf=inAUjrsI-inAUXfrk aqy knYktIkwt dIaF iswK sMsQfvF ny pRo drsLn isMG jI dy pRogrfm krfAux df aYlfn kr idwqf.ieQoN qwk ik rocYstr gurU Gr ijQy Auh mUvI bxI sI ijs nUM iewk sLrfrqI ny glq qrIky nfl kwtvwZ krky tI vI qy idKfieaf sI dI kmytI vloN ieh aYlfn kIqf igaf hY ik jdoN vI pRo drsLn isMG jI amrIkf aFAuNdy hn qF AunHF df “son qgmy” nfl snmfn kIqf jfvygf. pRogrfm dorfn iewk hor idlcsp Gwtnf vfprI ik jdoN dsm gRMQ pRqI styj qoN ivcfr ho rhI sI qF Aus smyN iewk ivakqI ny bynqI kIqI ik dsm gRMQ pRqI crcf nf kro.pRbMDkF vloN Aus nUM bynqI kIqI geI ik ijQoN vI afp nUM koeI glq boldf lwgdf hY qF Aus df jvfb afp vI styj qoN idAu afp jI nUM smF idwqf jfvygf.Aus ny aYsf krn qoN ienkfr kridaF ikhf ik nhIN mYN nhIN bolxf ikAUN ik akfl qwKq qoN hukm hY dsm gRMQ pRqI iksy vI qrF df ivvfd nf kIqf jfvy.jdoN Aus nUM ies gwl qoN jfxUM krfieaf igaf  ik akfl qwKq sfihb qoN kIqI geI ieh hdfieq qF Kqm kr idwqI jf cuwkI hY qF Aus df jvfb “awCf” qoN ibnF hor kuwJ vI nhIN sI.

            ies smfgm ivwc bfdl ivroDI sur vI iqwKI rhI.iswK afgUaF df kihxf sI ik hr smyN jdoN bfdl dI srkfr afAuNdI hY aF Aus vyly iswKI df Gfx huMdf hy iswK sLhId kIqy jFdy hn. 1978 dy inrMkfrI kFz dI crcf vfr vfr huMdI rhI .ies qoN AuprMq sodf sfD df mslf vI crcf ivwc afieaf ik iks qrF bfdl srkfr vloN Aus dI mdd kIqI jf rhI hY,Binafry vfly df kys vI crcf df ivsLF bixaf. bilAU stfr dy kfrx Bfvy ik kFgrs nUM iswK hlikaF ivwc iswK ivroDI mMinaf jFdf irhf hY.ies df kfrx iewk ieh vI sI ik blYk QMzr (kflI grj) nUM bhuqf prcfiraf nhIN igaf pr kYptn srkfr nUM ies smfgm ivwc keI vfr slfihaf igaf ik Aus dy smyN afsLUqosL vrigaF nUM nwQ pf ky rwiKaf igaf aqy Aus ny afsLU qosL dy iksy vI pRogrfm nUM hox dI afigaf nhIN idqI.

            aLKIr qy sMgq ny jYkfiraF dI gUMj ivwc keI mqy pfs kIqy ijhVy ijMnHF ivwc luiDafxy ivKy vfprI Gtnf ipwCy bfdl srkfr df hwQ dwisaf igaf aqy bfdlikaf nUM pUrI qrf inkfiraf igaf. pRo drsLn isMG jI isMG df pUrf smrQn kIqf igaf.akfl qwKq sfihb qoN jfrI hoey Purmfx nUM igafnI gurbcn isMG vloN jfrI kIqf igaf iewk qrPI hukm  dwisaf igaf aqy ies nUM mMnx qoN ienkfr kIqf igaf. iswK ivdvfn zf sqnfm isMG DfmI ny qF ieQoN qwk ikhf ik ieh hukmnfmf jfrI krn vfly jQydfrf ivwc iqMn Kud akfl qwKq sfihb qoN BgOVy hn.AunHF ny ikhf ik ptnf sfihb aqy hjUr sfihb ivKy akfl qwKq sfihb dI mirXfdf hI lfgU nhIN hY.AuQy gurU gRMQ sfihb jI dy brfbr dsm gRMQ df prkfsL kIqf jFdf hY .ijhVI ik iswK rihq mirXfdf dI sB qoN iGnfAuxI AulMGxf hY.AunHF ny jfxkfrI idwqI ik afkl qwKq sfihb df jQydfr AuQy igaf ijQy gurU gRMQ sfihb dy brfbr  dsm gRMQ df pRkfsL kIqf hoieaf sI.

            smfgm ivwc afAux vflIaF sLromxI gurdvfrf pRbMDk kmytIaF dIaF coxF ivwc bfdlikaF nUM hrfAux dI apIl vI kIqI geI.sLromxI kmytI Aupr bxy hoey bfdl glby qoN Cutkfrf idvfAux leI prvfsI iswK sMgq nUM apIl kIqI geI ik Auh afpxy irsLqydfrF nUM jfgrUk krn aq pRyrn sLromxI kmytI nUM bfdl glby qoN ajfd krfieaf jfvy.

            afKr qy gurU Gr dy pRDfn BfeI tYhl isMG ny afeI smUh sMgq df DMnvfd kIqf aqy ies gwl qy KusLI df prgtfvf kIqf ik sMgqF ijs qrF BfrI igxqI ivwc afeIaF Aus qoN ieh pqf lwgdf hY ik sMgqF dy mn ivwc awj iswKI isDFqF df ikMnHf ijafdf siqkfr hY.

afpxy afp nUS akfl qKq smJx vfilE iswKF nUS akfl qKq qoN bgfvq krn dy rfh nf pfE


ikrpfl isSG, biTSzf| 09855480797-akfl qKq sfihb iswKF dI ÈkqI aqy eykqf df p®qIk hY| aTfrvIN sdI 'c vwK vwK imslF aqy jiQaF ivwc vSzy hox dy bfvËUd sfry DiVaF dy iswK sfl 'c Gwt qoN Gwt do vfr dIvflI aqy vYsfKI mOky akfl qKq sfihb 'qy iekwTy huSdy sn, ijs nUS srbwq Éflsf vI ikhf jFdf sI, ijhVy afpxy ivwcoN iksy iewk nUS Aus iekwqrqf df jQydfr cux ky Aus dI agvfeI hyT iswK kOm dI cVHdI klf leI vIcfrF krdy sn aqy ieh vIcfrF Aus smyN qwk cldIaF rihSdIaF sn, jdoN qwk ik srbsSmqI nfl koeI mqf pfs nhIN sI ho jFdf| ies srbsSmqI nfl pfs hoey mqy nUS Aus iekwqrqf leI cuixaf hoieaf jQydfr akfl qKq sfihb qoN pVH ky suxf idSdf sI, ijs nUS mSnx leI sfry DVy isrÌ pfbSd hI nhIN sI huSdy sgoN Auh KuÈI KuÈI mSndy vI sn aqy ies qrHF mqBydF dy bfvËUd iswK kOm dI cVHdI klf leI srb sFJy PYsly kfÌI lfhyvSd iswD hoey| BfeI rqn isSG BSgU ny p®fcIn pµQ p®kfÈ dy pµnF nS: 316 'qy ies qrHF drË kIqf hY ‘‘akfl buSgy ciVH qKqY bih hYN] lfie dIvfn gurmqy mqy hYN]'' igafnI igafn isSG ny pµQ p®kfÈ dy pµnF 297 'qy iliKaf hY : ‘‘kfm prq Qf jo kCu kb hI] krq gurmqf iml kr sB hI] jQydfr jo kCu kih dyqf, soeI pµQ mfn sB lyqf]''| mhfrfjf rxjIq isSG vloN afpxf rfj sQfpq krn mgroN Aus ny srbwq Kflsf nUS afpxy eykfaiDkfr leI cuxOqI smJidaF ies nUS sdf leI bSd kr idwqf| AunHF ipwCoN aSgryËF ny akfl qKq sfihb 'c iswKF dI bxI afsQf df lfB AuTfAuNidaF akfl qKq dy pujfrIaF dI glq vrqoN vI kIqI, ijvyN ik bjbj Gft dy ÈhId iswKF nUS iswK hI mSnx qoN ienkfr krnf aqy jilaFvfly bfg dy doÈI jnrl zfier nUS isropf dy ky snmfnq krnf afid| 
afl ieSzIaf gurduafrf aYkt 1925, ijs aDIn mOËUdf Èo®mxI kmytI hoNd ivwc afeI hY, Aus ivwc akfl qKq dy jQydfr df koeI ijkr hI nhIN| ies aYkt 'c ies nUS isrP hYwz minstr iliKaf hY| 1945 ivwc iqafr hoeI iswK rihq mrXfdf ivwc vI ies df koeI iËkr nhIN| pr afpxy ihwqF leI vrqx vfly isafsI lokF ny ienHF muK gS®QIaF nUS pihlF jQydfr aqy isSG sfihb dy lkbF nfl sSboDn krky srb smrwQ dy qOr 'qy p®cfrnf ÈurU kr idwqf aqy ienHF pµjF dy PYsly nUS ielfhI hukm dws ky sB iswKF leI mSnxf lfjmI p®cfr ky AunHF qoN afpxI mnmrËI dy hukmnfmy jfrI krvfAuxy ÈurU kr idwqy| byÈwk aSgryjF vFg akfl qKq dI durvrqoN kfbË isafsI DVy vloN Èo®mxI kmytI bxn qoN QoVHf icr ipwCoN hI ÈurU ho geI sI pr jQydfr gurcrn isSG tOhVf dy smyN 'c kfÌI vD geI sI pr hux s: p®kfÈ isSG bfdl dy smyN dOrfn qF ieh crm sImf 'qy phuSc geI hY| sB qoN vwD duKdfiek gwl ieh hY ik hux qF ijhVy zyrydfr akfl qKq sfihb vloN p®vfnq iswK rihq mrXfdf nhIN mSndy, iewQoN jfrI hoieaf nfnkÈfhI kYlMzr nhIN mSndy, iswK isDFqF nUS imlgoBf krn leI AunHF ny vI akfl qKq dI durvrqoN ÈurU kr idwqI hY aqy suDfrvfdI hr iswK nUS ËlIl krn leI ienHF rfhIN pµQ ‘coN Cyky jfx leI ihtlrI hukm jfrI kIqy jFdy hn| isSG sBf dy moZI p®o: gurmuK isSG aqy igafnI idwq isSG, aKOqI dsm gS®Q aqy iswK ivroDI sfihq sbSDI iswKF nUS jfgrUk krn vfly igafnI Bfg isSG aSbflf, gurbÉÈ isSG kflf aÌgfnf, joigSdr isSG sSpfdk spoksmYn, ienHF dI mfr hyT af cuwky hn aqy hux aijhy hI doÈF aDIn akfl qKq sfihb dy sfbkf jQydfr p®o: drÈn isSG nUS ËlIl kIqf jf irhf hY| ienHF ivwcoN hux qwk sB qoN vwD joigSdr isSG spoksmYn ny id®V stYNz lY ky pujfrIaF dy iksy vI hukm nUS mSnx qoN ienkfr kIqf hY aqy isafsI afgUaF smyq hukmnfmy jfrI krn vfly jQydfrF nUS vI gozy tykxy pey aqy hux Auh vI kih rhy hn ik spoksmYn ivruwD qF koeI hukmnfmf jfrI hI nhIN hoieaf| 
akfl qKq sbSDI ies smyN iswKF ivwc iqSn DVy bxy hoey hn, ijnHF ivwcoN iewk qF kfbË isafsI DVf hY, ijhVf aslIaq ivwc qF jQydfrF nUS idhfVIdfr mËdUrF vFg smJdf hoieaf AunHF qoN afpxy ivroDIaF ivruwD hr jfieË njfieË hukmnfmy jfrI krvf ky akfl qKq sfihb dI durvrqoN kr hI irhf hY, pr AuproN AuproN p®cfr ieh irhf hY ik pµj isSG sfihbfn iswK msilaF sbSDI koeI vI PYslf krn dy srb smrwQ hn aqy AunHF vloN jfrI hoieaf huknfmf hr iswK leI ielfhI hukm hY, ijs nUS nf mSnx vfly iswK hI nhIN ho skdy| dUsrf DVf s: joigSdr isSG dI agvfeI hyT iekwqr ho irhf hY, ijs df kihxf hY ik akfl qKq dy nfm 'qy jfrI hoey hukmnfimaF nUS mSnxf pujfrIvfd nUS vzfvf dyxf hY, ijs nUS gurU nfnk dy PlsPy ny pUrI qrHF rwd kIqf hoieaf hY| ienHF dovF DiVaF qoN ielfvf iewk qIsrf DVf vI hY, ijs df vIcfr hY ik akfl qKq dI sSsQf nUS pUrn qOr 'qy rwd krnf, iswKF leI lfhyvSd nhIN hY, ies leI cfhIdf ieh hY ik ies ivwc rfjnIqk lokF aqy pujfrIvfd rfhIN dfKl kIqy ivgfV ivwc suDfr krky ies dI 18vIN sdI dI qrË 'qy vrqoN krky iswK kOm dI cVHdI klf leI vriqaf jfvy| kfbË DVf ieh suDfr iblkul nhIN cfhuSdf pr dUsry pfsy ies suDfrvfdI lihr dI agvfeI leI hux qwk koeI aihm sKsIaq sfhmxy nhIN sI afeI, ies leI ieh suDfrvfdI lihr asSBv jfp rhI sI| pr hux ijs qrHF akfl qKq sfihb dy sfbkf jQydfr p®o: drÈn isSG Éflsf ny id®V stYNz ilaf hY ik Auh iksy ivakqI awgy iksy bSd kmry 'c sOdybfËI krn leI pyÈ nhIN hoxgy, blik gurU gS®Q sfihb aqy pµQ dI hjUrI 'c È®I akfl qKq sfihb 'qy afpxf spwÈtIkrn dyxgy| ies PYsly qoN jfpdf hY ik p®o: drÈn isSG ies suDfrvfdI lihr leI p®BfvÈflI ZSg nfl agvfeI kr skdy hn| p®o: drÈn isSG dy ies PYsly ipwCoN iewk pfsy qF joigSdr isSG afpxIaF sSpfdkIaF rfhIN slfh dy rhy sn ik pujfrIvfd dy Kfqmy leI Auh akfl qKq sfihb 'qy pyÈ iblkul nf hox aqy jy kr jFdy hI hn qF Auh pujfrIaF df hr hukm mSnx| Aus df mq sI ik jy kr Auh akfl qKq 'qy jFdy vI hn pr pujfrIaF dy sfhmxy pyÈ hox qoN ienkfr krdy hn qF ies nfl jy AuQy koeI ihSsk Gtnf vfprdI hY, jF koeI gVbV huSdI hY qF Aus dI ijSmyvfrI p®o: drÈn isSG dI hovygI| ies qrHF dIaF sSpfdkIaF ilK ky iewk qrHF p®o: drÈn isSG aqy AunHF dy smrQkF df mnobl zyigaf jf irhf sI aqy dUsry pfsy kuJ smJOqfvfdI iswK koeI ivwc ivclf rfh lwBx dIaF koiÈsF ivwc vI lwgy sn| pr ies gwloN p®o: drÈn isSG dI p®sSsf krnI bxdI hY ik AunHF iksy dI p®vfh kIqy ibnF isrÌ afpxf PYslf hI nhIN blik gurU sfihb vloN bÉsy aqy purfqn smyN 'c lfgU rhy isDFq nUS muV Aujfgr krn leI, Auh imQI hoeI 5 dsSbr nUS smyN isr akfl qKq sfihb 'qy inmrqf sihq gey vI aqy afpxy afp nUS akfl qKq smJx vfly pujfrIaF dI hAUmY awgy Jukx qoN ienkfr kridaF afpxf sbUqF sihq ilKqI spwÈtIkrn akfl qKq sfihb 'qy p®kfÈ È®I gurU g®SQ sfihb dI qfibaf bYTy gS®QI nUS sONp ky aqy gurU awgy ardfs krky vfps af gey| p®o: drÈn isSG dy ies stYNz nUS afm iswKF ivwc BfrI smrQn imlxf ÈurU ho igaf hY| jfgo Éflsf zft kfm vloN mSgI geI ies rfie ik, kI skwqryq ivwc sbUq vyKy qoN ibnF iqafr kIqy hukm nUS qusIN mSndy ho? dy jvfb ivwc hux qwk 91 p®qIÈq ies dy ivroD 'c aqy 8 p®qIÈq hwk ivwc rfie p®fpq hoeI hY, jdoN ik 1 p®qIÈq vloN afpxf koeI PYslf nhIN dwisaf igaf, ijs qoN ieh nqIjf kwiZaf jf skdf hY ik p®o: drÈn isSG nUS vwzI pwDr 'qy smrQn iml irhf hY| iewQoN qwk ik joigSdr isSG spoksmYn nUS afpxI awj dI sSpfdkI ivwc aqy ies dI jQybSdI ‘eyks ky bfrk' vloN pUry pµny dy ieÈiqhfr ivwc p®o: drÈn isSG dy PYsly nUS TIk kihxf ipaf hY| ies smyN jy muK pujfrI afpxI iËd pugfAux leI afpxy afp aqy afpxy kmry nUS hI akfl qKq smJx dI ihSz PVI rwKI qy p®o: drÈn isSG nUS pµQ 'coN Cykx dI glqI kr leI qF spoksmYn dI vIcfrDfrf nUS bl imlygf aqy akfl qKq sfihb dI sSsQf nUS pUrn qOr 'qy rwd krn vwl viDaf jfvygf| pr jykr kuJ isafxp qoN kSm lYNidaF afpxy nvyN PYsly Tosx dI bjfey iswK rihq mrXfdf dI Auh mwd lfgU krvfAux, ijs ivwc sfÌ iliKaf hY ik gurU g®SQ sfihb jI dy qul koeI hor pusqk df p®kfÈ nhIN kIqf jf skdf| ies qoN ielfvf sSqoK isSG cSzIgVH dy iewk pwqr dy jvfb 'c Èo®mxI kmytI vloN afpxI icwTI nS: 36672 imqI 3[8[73 rfhIN, Aus smyN dy isSG sfihbfn È®I drbfr sihb aqy jQydfr akfl qKq sfihb dI rfie spwÈt qOr 'qy mSn cuwkI hY ik ‘‘cirq®o pKXfn jo dsm gS®Q ivwc drË hn, ieh dsmyÈ bfxI nhIN blik purfqn ihSdU imiQhfs dIaF sfKIaF df Auqfrf hY''| jykr ienHF dovF Aukq PYsilaF nUS lfgU krvfieaf jfvy qF akfl qKq sfihb df ruqbf bhfl ho skdf hY aqy iswKF 'c Brf mfrU jSg hox qoN bicaf jf skdf hY| pr jy pujfrIaF vloN hYNkV Bry nvyN PYsly lY ky zyrydfrF nUS KuÈ krn dI nIqI apxfeI geI qF ijwQy iswK sSgqF ivwc ivdroh pYdf ho skdf hY, AuQy muslmfnF dy ÈIaf-suSnI aqy iesfeIaF dy p®otYstYNt-kYQoilk iPrikaF vFg iswK vI gurU gS®Q sfihb qy dsm gS®QIey do pµQF ivwc vSizaf jfvygf|


kI skwqryq ivwc ibnF sbUq vyKy qoN ibnF iqafr kIqy hukm nUS qusIN mSndy ho?

dsmysL drbfr dIaF sMgqF ny vI dyiKaf rocYstr gurU Gr df aslI rUp - KVIaF bfhvF aqy jYkfiraF nfl imlI pRo:drsLn isMG dy pRogrfm nMU prvfngI

(Kwby) pRo:drsLn isMG dy rocYstr dy pRogrfm dI dsmysL drbfr gurU Gr ivKy cwl rhI mUvI -(swjy) dsLmysL drbfr gurU Gr dI nvIN iemfrq df nksLf ijhdI AusfrI jldI sLurU hox vflI

vIzIAU dyK rhIaF sMgqF

   

KwibAu-bfeI jiqMMdr isMG-gurjIq isMG isMG knyzf-BfeI bldyv isMG muwK gRMQI dsLmysL drbfr-bfeI skwqr isMG sfbkf Drm prcfrk sLromxI kmytI-hridafl isMG jOhl

kfrtyrt (inAUjrsI)-iswK ivroDI sLkqIaF dy pRBfv hyT ivcr rhy lokF ny jdoN pRo drsLn isMG dy rYscYstr gurU Gr ivwKy kIqy progrfm dI vIzIAu dI kwt vwz kIqI hoeygI Aus smyN soicaf hoxf hY ik iswK jgq AunHF dI clfkI BrI sLrfrq nUM lkIr dy PkIr bx ky mMn pYxgy.pr AunHF dI ies krqUq nUM Aus smyN  mUMh dI KfxI peI jdoN iswK sMgqF pRo drsLn isMG dy hwk ivwc lfmmMd hox lwg peIaF.QF QF qy pRo drsLn isMG dy pRogrfm dI vIzIAu dyK ky sMgqF tI vI hostF dI hrkq qy duwK mihsUs kr rhIaF hn.ijQy inAUXfrk-ieMzIafnf-kYlyPOrnIaF-mYrIlYNz dIaF sMgqF ny vIzIAu dyK ky tI vI hostF dI sLrfrq nUM PV ilaf hY AuQy nfl dI nfl inAUjrsI ivwc sMgqF ny pRogrfm dI vIzIAu dyKxI sLurU kr idwqI hY. sLkrvfr 27 nvMbr nUM kfrtyrt amYrIkn iswK avyrnYWs aYsosIeysLn vloN rocYstr dI vIzIAu idKfeI geI sI Aus qoN bfad inAUjrsI dy sB qoN vwzy gurdvfrf sfihb dsLmysL drbfr ivKy aYqvfr 28 nvMbr nUM vIzIAu idKfeI geI.sMgqF ny bhuq ipafr nfl sLfq icwq ho ky vIzIAU iPlm dyKI.ijkrXog hY ik ies gurduafrf sfihb ivKy 23 dsMbr 2006 nMU aKOqI dsm gRMQ dy sbMD ivwc sYmInfr kIqf igaf sI .

            sMgqF Aus smyN hwkf bwkf rih geIaF jdoN sbwb nfl gurdvfrf sfihb afey ieMjnIar srdfr gurjIq isMG ny dwisaf ik jdoN AunHF ny roscYtr dy pRogrfm dI vIzIAu dy kwty hoey kilp dyKy sn qF Aus smyN AunHF nUM bhuq dwuK hoieaf sI AunHF ny ikhf ik AunHF dI pqnI ny qF Aus smyN hI kih idwqf sI ik pRo drsLn isMG ies qrF kdy vI nhIN kih skdy.srdfr gurjIq isMG ny ikhf ik dsLmysL drbfr gurU Gr vloN ieh bhuq cMgf Auprflf kIqf igaf hY.AuhnF ny pRbMDkF nUM bhuq bhuq vDfeI idwqI.AunHF ny ikhf ik pRo drsLn isMG ny bhuq vDIaf ZMg nfl sMgq nUM jfxU krfieaf hY ik iswK Drm nfl iks qrf gupq qrIky nfl sLrfrqf kIqIaF jf rhIaF hn.

AuprMq gurU Gr dy skwqr BfeI jiqMdr isMG ny sMgqF dy ivcfr jfnx leI sMgq ivwc mojUd sUJvfn swjxf dy ivcfr jfnx leI iswK pMQ dy mhfn kQf vfck aqy 17 sfl sLromxI kmytI dy Dfrimk prcfrk rih cuwky BfeI skwqr isMG nUM styj qoN ivcfr sFJy krn leI bynqI kIqI.

            BfeI skwqr isMG ny ies ivvfd nUM kYNsr dwisaf aqy ikhf ik srIr aMdr agr kYNsr vrgf koeI PoVf ho jfvy qF Aus nUM qurMq kwZ dyxf cfhIdf hY pr AunHF ny ikhf ik ies gwl df duuwK hY ik ies msly nUM ieMnHF ikAuN ltkf idwqf igaf hY.AunHF ny pRo drsLn isMG vloN kIqy jf rhy prcfr dI pRoVqf kridaF ikhf ik pRo drsLn isMG kOm nUM shI smyN qy shI syD dy rhy hn.skwqr isMG ny ikhf ik ieh bhuq koJI aqy guwJI sLrfrq hY ik sfzIaF afAux vflIaF pIVIaF leI duibDf pYdf kIqI jf rhI hY.AunHF ny ikhf ik sfzIaF pIVIaF nUM ies duicwqI ivwc pf idwqf jfvygf ik pIVI nUM sLwk pYdf ho jfvygf ik ikaf sfzy gurU vysvf kol gey sn?

AunHF qoN bfad gurU Gr dy muwK gRMQI BfeI bldyv isMG ny vI sMgq nfl ivcfr sFJy kIqy AunHF ny ikhf ik dsm gRMQ pRqI lokF dI sLrDf buhq icMqf df ivsLf hY AunHF ny ikhf ik ijQy ies ivwc iswK ivroDI qfkqF df hwQ hY AuQy ies ivwc sfzf afpxf vI ksUr hY.bldyv isMG ny ikhf ik ijhVy lok dsm gRMQ nUM mMndy hn AunHF ivwcoN bhuiqaF ny qF ies nUM dyiKaf vI nhIN hY aqy piVaf vI nhIN hY.ies dI imsfl idMidaF AunHF ny afpxy nfl bIqI pfAuNtf sfihb dI iewk khfxI vI suxfeI ik iks qrF AunHF df vfh Aus iksm dy lokF nfl ipaf ijMnF ny dsm gRMQ bfry gwl qF kIqI pr AunHF nUM ijs smyN puiCaf igaf ik ieh dsm gRMQ piVaf vI hY qF AunHF ny jvfb idwqf ik nhI.

            hridafl isMG jOhl ijhVy suprIm kONsl dy sInIar mYNbr hn ny vI sMgq nUM sMboDn kIqf AunHNF ny ijQy akfl qwKq sfihb jI dy siqkfr dI vfr vfr gwl kIqI AuQy pRo drsLn isMG ivruwD ley jfrI hukm nfmy qy duwK prgt kIqf. srdfr jOhl ny ikhf ik ibnF kys suixaf ieh AunHF dy kIrqn dy pfbMdI lfAuxI iewk qrPI kfrvfeI hY ijs nUM kdficq prvfn nhIN kIqf jf skdf.AunHF ny ikhf ik jQydfrF nUM gurimq anusfr PYsly lYxy cfhIdy hn.

            gurU Gr dy skwqr BfeI jiqMdr isMG ny vIzIAu idKfAux qoN AuprMq sMgq nMU puiCaf ik ikaf sMgq ivwcoN iksy nUM ieh lwgdf hY ik pRo drsLn isMG ny koeI gwlq gwl khI jF gurU goibMd isMG jI dy ivruwuD kuuuwJ ikhf? sMgq ivwcoN iksy ny vI pRo drsLn isMG dI ivroDqf nhIN kIqI sgoN pRo drsLn isMG dy pRogrm nMU jYkfry dI gUMj nfl bfhvF KVIaF krky sihmqI idwqI.

            BfeI jiqMdr isMG ny dwisaf ik ijs ny pRo drsLn isMG dI vIzIAU nUM kwt vwz ky tI vI qy idKfieaf hY Auh ipCly smyN qoN dsLmys drbfr ivwc vI GuspYt krn dI koisLsL kr irhf sI.AunHF ny dwisaf ies dI cfl dy nfl kuwJ Auh lok BfeIvfl sn ijhVy dyKx nUM qF guriswK lwgdy hn pr AuNnF ny ikhf ik AunHF dy kMm guriswKF vfly nhIN.srdfr jiqMdr isMG ny ikhf ik AunHF lokF dI guwpq cflf df sfnUM pqf hY.awj dy ies pRogrfm qoN AunHf lokF nUM ieh pqf lwg jfxf cfhIdf hY asIN suqy nhIN pey.jo kuwJ quhfzy idl ivwc hY Auh sfzy nhuMaF ivwc hY.

            ieQy ieh vI ijkrXog hY ik kuwJ QfvF qy sMgq nUM pUrI vIzIAu idKfey ibnF pRo drsLn isMG ivruwD dsqKq krvfey jf rhy hn. dsKq krfAux vfly sMgq nMU pury pRogrfm dI vIzIAu idKfAux df Audm pqf nhIN ikAuN nhIN kr rhy.ijQy ijQy vI iswK sMgqf pRogrfm dI pUrI mUvI dyKdIaF hn Auh mUvI dI kwt vwz krn vfilaf nUM lfhxqF pfAuNdIaF hn.

inAUjrsI dIaF sMgqF ny vI sLrfrqI toly vloN idwqy jfx vfly jLihr Bry sLrbq nMU Qwuk idwqf-pRo:drsLn isMG dy rocYstr dy pRogrfm nMU sMgqF ny jYkfiraF nfl prvfinaf

pRo:drsLn isMG dy pwK ivwc mqy dI pRvfngI idMdIaF hoeIaF sMgqF jYkfry gMUjfAuNdIaF hoeIaF

KwibAuN-mnjIq isMG rMDfvy vfly-drsLn KwK-tihl isMG pRDfn iswK klcr susfietI-kYptn srvx isMG-srvx isMG-hrijMdr isMG bfhIaf skwqr sLRomxI akflI dl inAUjrsI

KwibAuN-sqnfm isMG-hridafl isMG jOhl-lKivMdr isMG-dIp isMG-jiqMdr isMG skwqr dsmysL drbfr kfrtyrt inAUjrsI-sqnfm isMG rtYNzf

kfrtyrt-(inAUjrsI)-inAUXfrk dy iewk tYlIvIjLn cYnl qoN pRo: drsLn isMG dy pRogrfm dI sI zI ivwc kwt vwZ krky ijhVy kilwp idKfey gey sn AuhnF ipwClI sfijsL df pVdf idnoN idn PfsL huMdf jf irhf hY. iswK sMgqF ivwc tI vI hostF vloN inBfeI geI gYr juMmyvfrFnf Buimkf qy roh vDdf jf irhf hY. aslIaq nMU inrf JUT ivwc bdlx dI kIqI geI koisLsL dI scfeI aslI vIzIAu dyKx nfl bfhr af rhI hY. amrIkf dI styt inAUXfrk, ieMzIafnf, kYlyPornIaf qoN bfad inAUjrsI dIaF sMgqF ny vI ies vIzIAu nMU dyiKaf. 27 nvMbr idn sLuwkrvfr nMU kfrtyrt ivKy kfrtyrt amYrIkn iswK avYrnYs aYsossIeysLn vloN sI zvilAU vI hfl ivwc hfl ivwc vIzIAu iPlm idKfeI geI.

            “srvr hMs Dury hI mylf” df kIrqn suxdIaF sMgqF gMBIrqf dy sfDn ivwc cuwBIaF mfr rhIaF sn. kudrq dy atwl inXmF dI ivafiKaf suxn ky sMgqF df sLRI guru gRMQ sfihb jI dI bfxI pRqI isr cwukdf jf irhf sI. sLRI guru gRMQ sfihb jI mhfrfj afpxy iswKF nMU jIvn dI agvfeI iks qrF kr rhy hn ies df sLfndfr nmUnf pRo: drsLn isMG dI Auprokq sLbd rfhIN sMgq nMU smJf rhy sn. ies sLbd dy ivwc bgly aqy hMs dI khfxI iewk QF iekwTy krnf guru sfihb jI dI iswKF pRqI mhfn ikRpf hY. ijs qrF bMgly aqy hMs dI iewko sLkl hY Aus df idRstFt dy ky pRo:sfihb ny dwisaf ik iesy qrF hI srUp aqy pihrfvy krky keI lok dyKx nMu qF iswK lgdy pr AuhnF dI ivrqI iswK isDFqF qoN iblkul Ault huMdI hY. ies pRqI AuhnF ny kOm nMU sucyq kIqf hY ik sLRI guru gRMQ sfihb jI dI bfxI anmolk hIry aqy moqIaF dI inafeI hY Aus nMU hMs ibrqI nfl afpxI Kurfk bxfAuxf hY aqy Auh ilKqF ijhnF ivwc svfey gMd qoN kuJL vI nhIN Aus nMU guru dI bfxI kihxf smJdfrI nhIN hY. ieh ijkrXog hY ik bicwqr nftk (dsm gRMQ) ivclIaF inqnym dIaF bfxIaF aqy hor gurmq dI ksotI qy pUrIaF AuqrdIaF bfxIaF nMU pVHn aqy mMnx pRqI pRo:drsLn isMG ny iswK sMgq nMU aml krn leI vfr vfr ikhf. sfrI vIzIAu dyKx AuprMq sMgq ny inrnf kIqf qy vIzIAu ivwc pRo:drsLn isMG ny sLRI guru goibMd isMG jI dI sKsLIaq nMU AuWcI drsfAux leI AuhnF dy nF dy nfl joVIaF jFdIaF bicwqr nftk dIaF mnGVq khfxIaF dy icwkV nMU sfP krn dI gurmq dI bfxI duafrf koisLsL kIqI geI. pRogrfm dy aKIr ivwc iekwqr hoeIaF sMgqF ny jYkfiraF dI gMUj ivwc ies gwl qy pRvfngI dI mohr lfeI ik pRo:drsLn isMG ny guru goibMd isMG jI dI sLfn nMU brkrfr rwKx leI iswK jgq nMU KLbrdfr kridaF ikhf hY ik kuwJ kol dsmysL ipqf dy AuWcy aqy suwcy ikrdfr nMU JUTIaF khfxIaF nfl joV ky AuhnF dy jflo jlOa nMU mMDm krn dI koisLsL ivwc  lwgy hoey hn. ies mOky qy iek drjLn bulfiraF ny afpxy ivcfr sFJy kridaF tI vI hostF dI lMUbV cfl dI inKyDI kIqI. sfry bulfiraF ny pRo:drsLn isMG dy pRogrfm dI sLlfGf kIqI. iewk bulfrf jo suxn ibrqI qoN KuMJ cuwkf sI ivsLy qoN bfhr huMidaF dsm gRMQ dI KulI ivcfr krn df ivsLf CyV bYTf. pRo: sfihb dI vIzIAu dy ivsLy df ijkr kIqy ibnF Aus ny asihmqI pRfpq kIqI pr kfrtyrt amYrIkn iswK avYrnYsw aYsosIeysLn vloN sdf idwqf igaf hY ik agr Auh dsm gRMQ dI bfxI nMU mMndf hY qF iksy vI idn bicwqr nftk (dsm gRMQ) dI bfxI dI kQf pirvfrF smyq iekwTy ho ky krn df pRbMD kIqf jf skdf hY pr iewk sLrq hoxI jLrUrI hY ik Aus smyN ieh nf ikhf jfvy ik ies pMny dI kQF nhIN ho skdI jF ieh pMnf ibnF piVaf plt idwqf jfvy ikAuNik guru dI bfxI smuwcI mfnvqf leI sFJf sMdysL huMdI hY. swc nMU pVidaF ivwc rwK ky pVHy jfx nfl swc dy bnfAutI hox df sfP sMkyq hY.irek bulfey ny ies duibDf nUM dUr krn dy mksd nfl ikhf ik Auh afpxI Drm pqnI nUM lY ky afAux aqy Auh vI afpxI Drm pqnI nUM lY ky afAuxgy qF dyKFgy ik ikaf asIN dsm gRMQ sMpUrn pV skdy hF? smuwcy pRogrfm dorfn  hfl jYkfiraF nfl gMUjdf irhf.aKIr qy tI vI hostF vloN kIqI geI GnfAuxI hrkq dI smuwcI sMgq ny Gor inMdf kIqI. sMgq ivwcoN bhuq sfiraF dI mMg hY ik ieh vIzIAu guru GrF ivwc vwwzy pwDr qy idKfeI jfvy.

ieh vI ijkrXog hY ik iksy vI pRfxI ny akfl qKq sfihb dy srv AuWcqf pRqI koeI ikMqU pRMqU nhIN kIqf. akfl qKq sfihb dI srb AuWcqf nUM kbUlidaF hrk ny akfl qKq nMU smrpq hox dI gwl khI hY pr jQydfrF vloN iewk qrPI kfrvfeI nMU iksy ny vI nhIN kbUilaf.ieh vI ikhf igaf ik iswKI dy ivruwD pRcfr krn vfly lokF keI pRbMDkF dI KusLfmd krky isropy lYxy sLurU kIqy hoey hn pr iswK Drm dy isDFqF dy Ault cwl ky mnuwKqf df Gfx krn vfly zfier vrigaf ny mOky dy jQydfrF dI KusLfmd krky isropy qF lY ley  pr kOm ny AuhnF nMU svIkfr nhIN kIqf sgoN AuhnF dI jflm krqUq df suafd cKfAux vfsqy lMzn qwk Aus df ipwCf kIqf.

amrIkf dIaF sMgqF pRoPYsr drsLn isMG dy hwk ivwc inqrIaF

jQydfr igafnI gurbcn isMG dI iewk qrPI kfrvfeI df ivdysLI sMgq ivwc iqwKf ros-suxvfeI qoN pihlF jfrI kIqy hukmF nUM mMnx qoN sMgqF vloN korf ienkfr

mIitMg sLurU hox qoN pihlF gurU gRMQ sfihb jI dy suwK afsn kr idwqy sn ijhnF df pRkfsL mIitMg smfpq huMidaF qurMq hI kr idwqf igaf-gurU Gr dy cyarmYn surjIq isMG kulfr siqgurU jI df srUp lY ky afAuNdy hoey

vIzIAu iPlm dyK rhIaF iswK sMgqF

(KwibAuN-swjy)-tihl isMG-kuldIp isMG-hrbMs isMG-srjIq isMG kulfr-Drm isMG iPlfzylPIaf

(KwibAuN-swjy)-srvx isMG-prmjIq isMG bygovfl-sqnfm isMG DfmI-nirMdr isMG-jsimwqr isMG

(KwibAuN-swjy)-bUtf isMG KVOd-kfrj isMG-jsvMq isMG-jgqfr isMG jfck-BfeI swjx isMG

(KwibAuN-swjy)-gurcrn isMG-mwKx isMG-dljIq isMG-ihMmq isMG srpMc-hrBjn isMG gryvfl

(KwibAuN-swjy)-rijMdr isMG-vIzIAu dyK rhIaF sMgqF

inAUXfrk-kihMdy hn ik JUT dI cVHq bhuq huMdI hY pr JUT dIaF ieMnIaF kmjor huMdIaF hn JuT nUM kVF krky jfx vfklf jdoN muV ky prqdf hY qF JUT mUMDy mUMh izwigaf njr afAuNdf hY.isMbl dy ruK nUM lwgy PulF vFg JUT inrf bkbkf huMdf hY ijs nUM cwKx qoN bfad ivakqI QUh QUh krdf hY.iesy qrF hI inAUXfrk ivwc hoieaf .JUT dy PulF dI cmk dyK ky lkIr dy PkIr kuwJ pMCI AuzfrIaF mfr ky ruwK qy cV qF gey pr swc kI inkilaf , cUMJF vI Krfb krvfeIaF aqy mUMh df svfd vI Krfb kIqf .bIqy idnI kuwJ ku swjxf ny iswK kOm dy mhfn ivdvfn pRo drsLn isMG sfbkf jQydfr akfl qwKq sfihb dy pRogrfm dI sI zI nUM bhuq GtIaf iksm dI soc nfl kwt vwZ ky iewk tI vI qoN idKf idwqf.ijs ZMg nfl  sI zI dI kwt vwZ kIqI ik hr iswK df ihrdf vlUMDiraf igaf.pr swc nUM iksy vI prdy ivwc lukfieaf nhIN jf skdf.iswK sMgqF dy jor pfAux dy vfvjUd vI pUrI sI zI tI vI qy nf idKfeI geI aqy nf hI Auh lok ijhVy pRo drsLn isMG df ivroD krdy sn sI zI dyK sky aqy nf hI idKf sky.hYrfnI Aus smyN hoeI jdoN akfl qwKq sfihb jI dy jQydfr igafnI gurbcn isMG jI ny iewk qrPI kfrvfeI kridaF –ibnF kys dI suxvfeI kIiqaF pRo drsLn isMG dy ivruWD iswK sMgq nUM afdysL kr idwqf ik Auh pRo drsLn isMG dy pRogrfmF  dI pfbMdI krn .akfl qwKq sfihb jI dI pivqr prMprf nUM iCwky tMg ky kIqI geI kfrvfeI df iswK sMgqF ivwc ieMnHF roh Pyl igaf hY iswK sMgqF ny Kuly qOr qy aYlfn kr idwqf hY ik Auh pRo drsLn isMG dy pogrfm krvfAuxgy aqy AunHF df snmfn vI krngy.

            jQydfr igafnI gurbcn isMG vloN kIqI geI iewk qrPf kfrvfeI dy ivruwD bfbf bMdf isMG bhfdr ieMt iswK susfietI vloN gurdvfrf  iswK klcrl susfietI ivKy KulI mIitMg swdI geI.mIitMg nUM ieMnHF Brvf huMgfrf imilaf ik sfrf hfl Kcf Kwc Br igaf sI.sMgqF nUM rocYstr gurU Gr ivwc pRoPYsr vloN kIqy gey pRogrfm dI pUrI vIzIAu idKfeI geI .ies qoN pihlF Auh vIzIAu vI idKfeI geI ijs ivwc anMdpur sfihb dy sfbkf jQydfr igafnI sivMdr isMG sYkrfmYNtoN ivKy dsm gRMQ sbMDI gwl krdy kih rhy hn ik anUp kOr ny gurU goibMd isMG nUM ikhf ik “bhuqf sUrmf khfAunF qF AuhdI lwq hyToN lMG jf.vIzIAu nUM dyK ky sMgq nUM  AunHF ivakqIaF dI jlflq df pqf lwg igaf ijMnHF ny  iksy lflc vs ho ky pRo  drsLn isMG nUM bdnfm krn dI koisLsL kIqI. Auh tI vI qoN dsm gRMQ nUM Auwcf cuwk cuwk  ky ibnF pRoPYsr nUM suixaf vfr vfr svfl kr rhy sn  rfjf kOx sI-gwl iksy hor dI hY-vysvf  lwPj ikQy hY-BVUaf lPj ikwQy hY-ies sB kuwJ df Auqr pRogrfm dI  pUrI vIzIAU dyK ky sMgq nUM iml igaf.sfrI vIzIAu dyK ky sMgq nUM swc df pqf lwg igaf.svfdlI gwl ieh sI ik kuwJ idn pihlF jdoN pRoPYsr drsLn isMG dy ivroD ivwc kuJ lokF ny mIitMg swdI sI qF AuQy pRoPYsr dy hmfieqI vwzI igxqI ivwc phuMcy sn.Aus idn vI pUrI vIzIAu idKfAux dI sMgq ny bynqI kIqI sI pr Aus mOky qy styj df sMcfln krn vfilaF aqy pRogrfm nUM AulIkx vfilaF ny sMgq dI ies bynqI nUM prvfn nhIN sI kIqf.pr ies mIitMg ivwc vIzIAu dy kilp dyK ky guMmrfh hoey hoey lok swc nUM dyKx dI juarq nf rwKdy hoey mIitMg ivwc sLfml nhIN hoey.pr ieh ijkrXog hY ik kuJ Auh ivakqI ijhVy kuwJ idn pihlF pRo drsLn isMG dy ivruwD boly sn Auh pUrI vIzIAu dyK ky pRoPYsr drsLn isMG nUM vDfeI dy rhy sn aqy pRo drsLn isMG df sfQ dyx dI apIl kr rhy sn.vfr vfr jYkfiraF nfl gurU Gr df hfl gUMjdf irhf.

            sfry bulfiraF ny akfl qwKq sfihb qoN hoeI iewk qrPI kfrvfeI dI purjor inKyDI kIqI. akfl qwKq sfihb dI mirXfdf df siqkfr kridaF sfiraF nUM akfl qwKq sfihb nUM qF sIs invfAux dI gwl khI pr ijs ZNMg nfl  isMG sfihb pRo drsLn isMG ivruD kfrvfeI kIqI geI hY Aus nUM mMnx qoN ienkfr kIqf igaf hY.smUh sMgq nUM bynqI kIqI geI hY ik pRo drsLn isMG dy pRogrfm vwD qoN vwD krvfey jfx aqy AunHF df snmfn vI kIqf jfvy.BfeI gurbcn isMG ny qF ieQoN qwk ikhf ik dsm gRMQ df muwdf iek nsUr sI ijs dI jV putxI jrUrI sI.AunHF ny ikhf dsm gRMQ  df muwdf keI so sfl pihlf vI hwl ho jfxf sI pr jdoN Kflsy ny ies sbMDI ivcfr sLurU kIqI sI qF Aus smyN iewk Gtnf vfpr geI sI.ijs krky Aus smyN muwdf ivcfry jfx ivwc KVoq af geI sI,srdfr ihMmq isMG prDfn bfbf mwKxsLfh lubfxf iswK sYNtr ny ikhf ik pRoPYsr sfihb bhuq hI siqkfrq hn ies krky sfnUM sB nUM rl iml bYT ky gwl kr lYxI cfhIdI hY ikAuN ik asIN sB ny iekTy hI rihxf hY .keI bulfiraf ny ikhf ik agr pRoPYsr drsLn isMG nUM gurU goibMd isMG dI dI sLfn vDfAuidaF nUM gwlq ikhf jf skdf hY aqy jvfb qwlbI kIqI jfdI hY qF AunHF nUM akfl qwKq qy ikAuN nhIN swidaf jFdf ijMnHF ny gurU goibMd isMG df sbMD asLlIl bfxI nfl joiVaf hY aqy iewk aOrq nUM siqgurU nUM lwq hyToN lMGx leI kihMidaF dwisaf hY.

             ies mOky qy 9 mqy pfs kIqy .ieMnHf miqaF nUM styj qoN BfeI rijMdr isMG ny pV ky suxfieaf .iewk iewk mqy nUM sMgq ny josL Bry jYkfiraF nfl prvfngI  idwqI.ijhVy mqy pfs kIqy gey Auh ies prkfr hn-

awj imqI 21 nvSbr 2009 ÈnIvfr nUS gurduafrf iswK klcr susfietI ircmSz inAUXfrk ivKy ajokI pSQk siQqI qy dsm g®SQ ivvfd sbSDI s®I gurU g®SQ sfihb jI dy hËUr eIst kost dIaF iswK jQybSdIaF dI hoeI ivÈyÈ iekwqrqf ivKy hyT ilKy mqy p®vfn kIqy gey .

mqf nS: 1

-awj dI sBf jws pSjfbI tIvI inAUXfrk duafrf gurcrnjIq isSG lFby, rivSdr isSG BSmry qy hirivSdr irafV dI iq®gVI duafrf kIqy jfx vfly dsm g®SQI, ibprvfdI, iswK rihq mrXfdf dy ivprIq aqy iswK BfeIcfry ivwc Puwt pAux vfly kUVy qy BVkfAU p®cfr qoN iswK sSgqF nUS sucyq krdI hoeI, s®I akfl qÉq sfihb jI dy sfbkf jQydfr p®o: drÈn isSG jI vloN inAUXfrk styt dy gurduafrf rocYstr ivKy kIqy kIrqn viKafn dI rIkfrizSg nUS gurcrnjIq isSG lFby vloN qoV-mroV ky pyÈ krn dI krVy ÈbdF ivwc inSdf krdI hY . ikAuNik, rIkfrizSg dI aslI qy spUSrn sI zI nUS suxn AuprSq sBf ies nqIjy qy phuScI hY ik p®o: sfihb jI ny bicqr nftk (dsm g®SQ) dy rUp ivwc rcI ibprvfd dI Aus sfijÈ nUS nSgf kIqf hY, ijs duafrf clfk ibpr ny gurmiq isDFqF nUS ivgfV ky aqy s®I gurU goibSd isSG jI mhfrfj dy Aucy swucy afcrx nUS klSkq krky iswKI dy ivkfs nUS rokx  df Xqn kIqf hY . p®o: sfihb vloN cirqropiKXfn dIaF khfxIaF ’qy kIqIaF itpxIaF df mnorQ gurU sfihb df apmfn krnf nhI , sgoN aslIaq qoN jfxU krf ky siqgurF dy siqkfr nUS bhfl krnf hY . ikAuNik, dsm g®SQ dy awKr awKr nUS gurU ik®q mSnx vfilaF nUS AunHF ny bfr bfr pwuiCaf hY ik dwso ! aijhIaF aÈlIl qy gurU sfihbF qy icwkV AuCflx vflIaF rcnfvF nUS dsm gurU dI bfxI mSinaF jf skdf hY ?

mqf nS: 2 –awj dI sBf mihsUs krdI hY ik s®I akfl qÉq sfihb jI dy jQydfr igafnI gurbcn isSG jI vloN lFby vflI ibprvfdI zyrydfr lfbI dI sfijÈ df iÈkfr ho ky gvfrU BfÈf dI vrqoN kridaF p®o drÈn isSG jI nUS spÈtIkrx krn leI blfAuxf aqy iPr nfl hI spÈtIkrx suxn qoN pihlF AunHF dy kIrqn viKafn qy pfbSdI lAuxf, s®I akfl qÉq dy smid®Èt qy inrpwKI inXmF dy iblkul Ault, iewkpfsV, pwKpfqI qy rfjnIqk dbfv hyT kIqI geI kfrvfeI hY . ikAuNik, inAUXfrk dI p®muK iswK sSsQf ‘iswK klcr susfietI’ dy p®Dfn BfeI tihl isSG qy AunHF dy sfQIaF ny inAUUXfrk ivKy aqy kIrqn sI zI rIkfrizSg krn vfly rocYstr dy s®: mKx isSG vloN ivÈSgtn zIsI ivKy ig: gurbcn isSG jI nUS iml ky lFby dI lFbUmeI sfijÈ qoN BlIBFq jfxU krvf idwqf sI . pr, ies dy bfvjUd vI AunHF ny Aus sbSDI koeI noits nhI ilaf .

mqf nS: 3 – awj dI sBf È®omxI kmytI dy p®Dfn avqfr isSG mwkV vloN isK sSsQfvF nUS p®o: sfihb jI nUS smfgmF ’qy blfAux kfrx AunHF dy srIrk nuksfn hox leI iËmyvfr hox dI idwqI igdV DmkI aqy Aus dy hSkfr Bry ibafn dI krVI alocnf krdI hY, ijs duafrf AunHF ny pSQ dI siqkfrq hsqI p®o: drÈn isSG dIaF kIqIaF pSQk syvfvF nUS awKoN Auhly kridaF ieh ikhf hY ik p®o: jI nUS “iswK aKvfAux df koeI hwk nhI aqy AunHF nUS pSQ ivcoN Cyk dyxf cfhIdf hY” . asIN dyÈ ivdyÈ dIaF smUh iswK sSsQfvF nUS apIl krdy hF ik Auh p®o: sfihb jI nUS gurmiq smfgmF ’qy bulf ky aqy ivÈyÈ snmfn krky ibprvfdI ÈkqIaF nUS mUSh qoVvF jvfb dyx .

mqf nS: 4 – awj dI sBf po®: sfihb jI nUS bynqI krdI hY ik Auh 5 dsSbr nUS s®I akfl qÉq sfihb dy snmuK pyÈ ho ky afpxf spÈtIkrn dyx dy PYsly qy id®V rihx aqy inÈcf rwKx ik asIN sfry AuhnF dy sfQ hF . asIN s®I akfl qÉq sfihb jI dy mjUdf jQydfr igafnI gurbcn isSG hurF nUS afdr sihq sucyq krdy hF ik jykr rfjsI aqy afraYsaYs dy zyrydfr eyjStF dy dbfv hyT p®o: sfihb jI pSQ ivcoN Cykx vflI ibprvfdI koJI kfrvfeI kIqI qF asIN Aus nUS iksy vI kImq qy p®vfn nhI krFgy .

mqf nM – 5-agr pRoPYsr drsLn isMG nUM koeI jfnI nuksfn kIqf igaf qF ies dy ijMmyvfr sLromxI kmytI aqy akfl qwKq sfihb dy jQydfr sfihb hoxgy.

mqf nM-6-ivdysLI sMgq ieh vI mMg krdI hY ik gurmiq dy Pysly isrP qy isrP akfl qwKq sfihb dI  mirXfdf nUM smrpiq lok hI kr skdy hn.

mqf-7 –ivdysL dIaF sMgqF purjor mMg krdIaF hn ik ijQy akfl qwKq sfihb qy pRoPYsr drsLn isMG jI dI jvfb qlbI kIqI geI hY AuQy gurcrn jIq isMG lFbf ,hrivNMdrjIq isMG irafV aqy rivMdr isMG BMvrf dI jvfb qlbI kIqI jfvy ijMnHF ny ies msly dI aslIaq nUM qroV mroV ky tI vI rfhI pysL krky iswK sMgq dy ihrdy vlUMDry hn

mqf  8- sYkrfmYNto kYlyPOrnIaF ivwc igafnI sivMdr isMG vloN gurUgoibMd isMG nUM nUp kuair vloN lwq hyToN lMGx dI gwl kihx krky akfl qwKq sfihb qy swidaf jfvy.

mqf 9-inq nym dIaf aqy gurmiq dI ksOtI qy pUrIaF AuqrdIaF hor bfxIaF jo  bwicqr nftk (dsm gRMQ) ivwc sLfml hn  nUM mMnx qoN koeI vI iswK ienkfrI nf hovy.

           ies mOky qy ijMnHF ny afpxy ivcfr sMgq nfl sFJy kIqy AunF ivwc tihl isMG-kuldIp isMG-hrbMs isMG-srjIq isMG kulfr-Drm isMG iPlfzylPIaf-srvx isMG-prmjIq isMG bygovfl-sqnfm isMG DfmI-nirMdr isMG-jsimwqr isMG-bUtf isMG KVOd-kfrj isMG-jsvMq isMG-jgqfr isMG jfck-BfeI swjx isMG-gurcrn isMG-mwKx isMG-dljIq isMG-ihMmq isMG srpMc-hrBjn isMG gryvfl-rijMdr isMG sLfml sn.rocYstr gurU Gr ijQy ieh vIzIAu bxI sI Aus gurU Gr qoN mwKx isMG ivsLysL qOr qy afey.AunHF ny dwisaf ik iks qrF lFby ny imwTf bx ky AunHF qoN sI zI lY leI.srdfr mwKx isMG ny ikhf ik pRoPYsr  drsLn isMG hmysLf hI Kul ky boldy hn AunHF ny sfnUM koeI mnfhI nhIN sI kIqI ijs krky asIN lFby nUM sI zI dy idwqI. mwKx isMG dI avfj ivwc drd mihsUs kIqf jf skdf sI jdoN AunHF ny ikhf ik bhuq duwK dI gwl hY ik  vIzIAu nUM kwt vwz ky idKfieaf igaf.ies mOky qy keI bulfiraF ny ikhf ik pRoPYsr drsLn isMG nUM afAux vflIaF sLromxI kmytI dIaF coxF ivwc bfdl nUM afpxI swiQqI ksUqI bxdI dyK ky ies gyV ivwc pfieaf igaf hY.kuwJ ku lokF df ivcfr hY ik ilPfPf siBafcfr vI ies ivwc sLfml hY.kuwJ ku df mMnxf hY idwlI kmytI dIaF coxF ivwc pRoPYsr jI dy pRogrfmF ny aihm rol inBfieaf sI ies krky bfdl rfjnIqI dy dbfa hyT ajyhf kIqf jf irhf hY. aKIr ivwc srdfr tYhl isMG ny smUh sMgq df DMnvfd kIqf aqy sMgq nUM apIl kIqI ik pRoPYsr drsLn isMG df pUrf sfQ idwqf jfvy aqy ijMnHF lokF ny gurU sfihb bdnIqI nfl sMgq nUM guMmrfh kIqf hY AuhnF nUM sMgqI rUp ivwc gwlqI mMnx aqy akfl qwKq sfihb qy qlb krvfAux leI purjor koisLsL krn leI ikhf igaf.sfrI sMgq ny gurU Gr ivKy lMgr Cky aqy cfh pfxI df anMd mfixaf.